Anayasa Mahkemesi'nin Kurumsal E posta Adresinin İşverence Denetlenmesi Kararı

Yayınlanma tarihi: 12/02/2021 Yazar: Av. Hasan YURDAKUL

Anayasa Mahkemesi  12/1/2021 tarihinde, Celal Oraj Altunörgü (B. No: 2018/31036) başvurusunda, Anayasa’nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ve Anayasa'nın 22. maddesinde güvence altına alınan haberleşme hürriyetinin ihlal edilmediğine karar verdiğine dair Anayasa Mahkemesi resmi internet sitesi vasıtasıyla basına duyuru yayınlamıştır. Bu duyuru anayasa mahkemesi kararının özetini ihtiva etmektedir.

Olaylar

Özel bir bankada (Banka) çalışan başvurucunun iş sözleşmesinde kurumsal e-posta adresinin sadece iş amaçlı kullanılacağı, hesabın haber vermeden banka yönetimi tarafından denetlenebileceği belirtilmiştir. Başvurucunun eşi üzerine kayıtlı bir işletmede çalıştığı iddiası üzerine müfettiş incelemesi yapılmış ve başvurucunun konuyla ilgili savunması alınmıştır. Müfettiş raporunda başvurucunun Banka çalışma ilkelerine aykırı olarak kendi hesabına ticari faaliyette bulunduğu kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. Başvurucunun kurumsal e-posta hesabını eşinin ticari işleri için de kullandığının belirtildiği bu rapora istinaden başvurucunun iş akdi feshedilmiştir. Başvurucunun, İş Mahkemesinde işveren aleyhine açtığı işe iade istemli tespit davası ve akabinde Bölge Adliye Mahkemesine istinaf itirazı kesin olarak reddedilmiştir.

İddialar

Başvurucu; kurumsal e-posta hesabı içeriğinin işveren tarafından incelenmesi ve bu yazışmalar gerekçe gösterilerek iş akdinin feshedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Başvuru konusu olayda başvurucu adına tanımlanmış kurumsal e-posta hesabı işveren tarafından incelenmiştir. İşverenin çalışanlarına kurumsal e-posta hesabı oluşturarak kişisel verileri işlemesinin ve iletişim akışını denetim altında tutmasının işlerin etkin bir şekilde yürütülmesini sağlama amacına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda kurumsal e-posta hesabının iletişim akışına ve içeriğine erişilecek şekilde kullanıma sunulması hedeflenen amacı sağlamaya elverişli bir yöntemdir.

E-posta hesabı üzerinden yapılan iletişimin denetlenebileceğine ilişkin önceden açık bir bilgilendirme yapılmadığı hâllerde çalışanın kurumsal e-posta üzerinden kişisel yazışmalar yapabileceği işveren tarafından da öngörülebilir bir durumdur. İşveren tarafından açık bilgilendirme yapılması durumunda ise kurumsal e-posta hesabı çalışanın rızası alınmadan incelenebilir. Bu bağlamda bilgilendirme sonrası işverenin denetleme yetkisine ilişkin bir itiraz şerh edilmediği sürece çalışanın rızasının bulunduğunun ve aksi kanıtlanana kadar da bu rızanın geçerli olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda başvurucu bilgilendirme yapılmadan ve rızası olmadan kurumsal e-posta hesabının incelendiğini ileri sürmüştür. İş akdinde başvurucuya tahsis edilen kurumsal e-postanın sadece iş amaçlı kullanılacağı ve bu hesabın Banka yönetimi tarafından haber vermeksizin denetlenebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca iş sözleşmesinde belirlenen yükümlülüklere uyulmaması durumunda iş akdinin feshedilebileceği açıkça belirtilmiştir.

Öte yandan somut olayda işverenin yaptığı müdahalenin kapsamının da tartışılması gerekir. Bu bağlamda işveren başvurucunun başka bir işte çalıştığı iddiasını destekleyen mesaj içeriklerini incelemiş ve bunları sadece yargı sürecinde iddiasını kanıtlamak amacıyla kullanmıştır. İşveren inceleme amacı dahilinde bir denetleme gerçekleştirmiş, elde edilen verileri amaca uygun kullanmıştır.

Bununla birlikte yargılama sürecinde Mahkeme; tanık anlatımları, iş sözleşmesi, iş yeri dosyası ve dosyaya sunulan diğer belgeleri de değerlendirerek bir sonuca ulaşmış, kararda ilgili ve yeterli gerekçe sunmuştur. Başvurucu da yargılama sürecine etkin olarak katılmış, uyuşmazlığı karara bağlayan derece mahkemeleri yargılamada yükümlülüklerini yerine getirmiştir.

Anayasa Mahkemesi, açıklanan gerekçelerle, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ve haberleşme hürriyetinin ihlal edilmediğine karar vermiştir.

Kararın tam metnine ulaşmak için tıklayınız.

https://www.anayasa.gov.tr/media/7232/2018-31036.pdf

 

Sonuç olarak; Anayasa Mahkemesi, işverenin çalışana tahsis edilen e posta hesaplarını sadece mevcut işi ile ilgili kullanabileceğine dair bilgilendirme yapması ile beraber çalışanın e posta hesaplarının denetiminin çalışanın açık rızasına bağlı olmayacağını, bilgilendirme sonrası işverenin denetleme yetkisine ilişkin bir itiraz şerh edilmediği sürece çalışanın rızasının bulunduğunun ve aksi kanıtlanana kadar da bu rızanın geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kararda diğer bir önemli husus ise; denetleme kapsamında çalışanın iddia ettiği özel hayata saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ve Anayasa'nın 22. maddesinde güvence altına alınan haberleşme hürriyeti hakkına yönelik gerçekleştirilen müdahalenin kapsamı da önem arz etmektedir. İşverenin çalışana tahsis etmiş olduğu e posta adresini denetlemesinde işyeri disiplin ve talimatları ile diğer kuralları gereği hukuki ve ahlaki bir yararı olmalıdır. İşveren, denetleme sonucu elde ettiği verileri aktarma, kullanma hususunda amaca uygun bir kullanım gerçekleştirmelidir. Yani işveren hiçbir sebep yok iken çalışanlarının iş amacına yönelik tahsis edilen e posta hesaplarını denetleyemez, denetleme sonrası 3. Kişi/kişilere nedensizce aktaramaz.


Anayasa Mahkemesi kararı neticesinde işveren bakımından yapılması gereken en önemli husus; çalışana iş amacına yönelik olarak tahsis edilen tüm ekipman ve veri depolama sağlayıcılarının sadece yapılan işe uygun olarak kullanılacağına, kişisel, idari vb. iş ve işlemlerde hiçbir şekilde kullanılmayacağına dair iş akdinde yahut iş akdine ek olarak düzenlenecek bir rıza formu tebliğ ile çalışanın bu yönde açık rızasının alınması gerekir. Aksi takdirde Anayasanın 20. Maddesinde güvence altına alınan çalışanın özel hayatına saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasına müdahale söz konusu olabilecektir.